Publicistikė  >>   Enver Hoxha nė politikėn e ditės

Liliana Hoxha

Nendor 2008

Enver Hoxha nė politikėn e ditės

Interviste e Liliana Hoxhes dhene gazetes NDRYSHE

Pyetje: Keni qėnė e tėrhequr nga media pėr 100 vjetorin e E.Hoxhės, gjė qė ka rėnė nė sy.

Jo e tėrhequr por e vėmėndshme, qė tė mos pėrdoret prej politikės 100 vjetori i tij nė dėm tė popullit dhe tė demokracisė. Kėshtu kam kundėrshtuar publikisht rezolutėn me pikpamje raciste e fashiste tė Lubonjės drejtuar KKRT. Pėrfituar ky nga pandjeshmėria humane e N.Hoxhės bėn thirrje pėr ēensurė mediatike ndaj gjithė familjarėve te E.Hoxhės se ē’edukojnė brezin e ri. Eshtė komandė e vjetėr kadareane e viteve 90 qė :

Fėmijėt e E.Hoxhės janė “vezė gjarpri”. Segmente mediatike nė shėrbim tė kėtij misioni me frymė e mentalitet thellėsisht antikombėtar pėrveēse antidemokratik, harrojnė se vėtė  janė produkte diktature aspak mė tė moralshėm sė shėrbyeri asaj e tė trashėgimisė sė pushtetit sot, madje nė pėrsėritje tė luftės sė klasave nė tė kundėrt. Pėr shėmbull Remzi Lani si ish kryeredaktor i Zėrit tė Rinisė , Bashkim Hoxha zv. kryeredaktor i Zėrit tė Popullit (dy nėnėshkruesit e tjerė tė rezolutės antidemokratike tė F.Lubonjės ) si dhe vetė Kadare qė na ka mėkuar pėr dashuri ndaj E.Hoxhės dhe PPSH qė nė bangot e shkollės. Do tė ishte ndryshe si i viktimizuar drejtpėrsėdrejti Lubonja, po tė ishte vėrtet idealist pėr lirinė e pėrgjithėshme e jo  ambicioz pushteti klanor me Alinė dėshmuar kjo para burgimit e deri sot.

Si dhe kam tėrhequr vėmėndjen ndaj shėrbimit tė posaēėm mediatik qė bėri gurgule pse doli “kuēedra” Nexhmije, pa u ndalur absolutisht se ē’tė keqe tė madhe mund tė bėjė ende ajo, injoruar gjoja prej moshės sė vjetėr, alibi kjo politike mediatike. Ndėrkaq pėrsėrisin revanshin e parashikuar dhe pranuar nė kompromis nga vetė ajo nė kohėn qė qėllimisht nuk bėhet aspak analizė. Revanshi ėshtė i padrejtė , bie ndesh me tė drejtat e njeriut. Mungesa e analizės tregon qė interesat e politikės dhe tė saj janė ende njėsh.

Pyetje: Ku e bazoni ēka thatė ?

Si ėshtė e mundur qė askujt mos i bjerė nė sy se pas 100 vjetėsh tė tij , bashkėshortja na e sjell Enver Hoxhėn me origjinė greke e me mbiemėr Kola ? Se atij nuk i pėlqente konsiderata e ndėrkombėtarėve pėr Shqipėrinė me shumicė myslymane ? Pėrfituar nga elementi bazė i demokracisė pėr 100 vjetorin e E.Hoxhės ju dha hapėsira publicitare gruas sė tij, qė ajo tė jetė sinkron me politikėn antikombėtare nėn emrin madje gjoja edhe nė mbrojtjen e kujtimit tė E.Hoxhės. Ky skenarizim kaq i kobshėm e bėn befas E.Hoxhėn tė pėrzgjedhė e tė mbivlerėsojė besimin kristian, abuzuar nga e shoqja nė kulturėn perendimore tė tij. Ky skenarizim e bėn E.Hoxhėn nė 100 vjetorin e tij tė nėnvleftėsojė si mediokėr klerin myslyman sakrilegj ky ndaj shumicės shqiptare myslymane, argument ky sipas N.Hoxhės qė ai tė ndalonte fenė me kushtetutė. Edhe pse i ėshtė ējerė maska pas akuzave tona publike si grua e bashkėpuntore qė ka punuar kundėr tė shoqit ( pėr ēudi tė tė gjithėve deklaratė kjo edhe nga  Kadare qė nė vitet 90),  Nexhmije Kola Xhuglini lėviz nė moshėn 87 vjeēare me racionalizmin mė adeguat tė politikės 19 vjeēare postkomuniste : tė pėrēarjes sė kombit shqiptar.

-Sė pari ajo “bekon” ekspansionin grek “Janullatos” sjellė prej Nanos-Berishės jo vetėm nė psikozėn e besimtarėve kristianė, por qė okupon edhe fizikisht kryeqėndrėn e kryeqytetit tė Shqipėrisė dhuruar prej Ramės.

-Sė dyti “bekon” tezėn e vjetėr pro sllavo-greke, pra Fazlliēin, qė na ndėrhyn nė problemet e brėndėshme politike me sygjerime qė i shkon pėr shtat vetėm trashėgimisė sė pushtetit, pra vetėm Berishės edhe Ramės.

Shumė i ndėrlikuar bėhet qėllimi i N.Hoxhės kur ky sakrilegj ndaj shumicės myslymane shqiptare e ē’nderim i kujtimit tė E.Hoxhės fsheh  realitetin e lidhjeve tė saj qė tė ēojnė drejt teorive konspirative. Sepse Nexhmije Kola reket tė  fshehė gjurmė tė egra tė djeshme dhe tė sotme tė klanit Kapo-Alia-Xhuglini me segmente tė caktuara fondamentaliste sheikėsh. Me kėtė gjė kanė dashur tė na korruptojnė edhe ne. Tė  rrezikshme janė deklarimet e saj pikėrisht se kalojnė gjoja pa u vėnė re nga media, ēka shtron pyetje tė medha jo vetėm ēudie pėr politikėn sot. Kur dihet ekspansioni i aksioneve hebreje, pėrfaqėsuar kryesisht nga klani Kapo nė mediat private. 

Pyetje: Homazhi i R.Alisė ishte i shkėlqyer pėr 100 vjetorin e E.Hoxhės

Sigurisht, ai pranon sot publikisht, (pėr ēka ka gėnjyer dje po publikisht nė OPINION, ABC etj9  planin e E.Hoxhės tė projektuar nga Mehmet Shehu pėr tė ēuar ushtrinė nė kufi  tė vendit pėrgjatė 79-81 pėr tė ndėrhyrė nė mbrojtje tė kosovarėve kur ata tė ngriheshin nė kryengritje tė armatosur pėr vetevendosje e bashkim me Shqipėrinė. Kryengritje qė u sabotua si nga brėnda Kosovės me vrasjen e Jusuf Gėrvallės edhe kėtu me vrasjen e M.Shehut. Pra Ramiz Alia duke pranuar sot planin dhe pėrpjejkjet sistematike tė Enver Hoxhės pėr Kosovėn, ndron veē stilin e mbrojtjes ndaj akuzės sistematike. Qė ėshtė ai autori i sabotimit. Pėr mė tepėr vėnė nė dijeni  kohėt e fundit se janė lėvruar dokumenta qė vėrtetojnė kėtė gjė nga ‘49 e kėtej. I vetėdijshėm qė ėshtė ekspozuar si sabotator edhe nė ēėshtjen Shtraus, pasi ėshtė vėrtetuar i dokumentuar vullneti i E.Hoxhės pėr tu hapur pa kushte me Gjermaninė etj etj. Por sidomos i vetėdijshėm qė nostalgjikėt mjaftohen veē me fjalė tė mira pėr E.Hoxhėn, atij i mbetet vetėm ky shteg : Tė dokumentojė nė 2008 superlativa pėr E.Hoxhėn, pra tė kundėrshtojė rezolutėn e viteve ’90 projektuar prej tij.

Pyetje: Me sa u pa Sokoli dhe ju nuk ishit tė pranishėm as nė tubimin e nostalgjikėve tek varri i Enver Hoxhės.

Ka disa arėsye: sė pari nuk bėjmė kompromis me krimin. Tė jesh edhe nė pozicion familjar nė krah tė N.Hoxhės pėr koshiencėn e bindjet tona tashmė publike, presupozon kompromis me krimin e pėrgjithshėm. Sa pėr krimin nė veēanti ndaj nesh, po tė mos qė i domozdoshėm nė funksion dėshmie krahas tė pėrgjithėshmes, do ta kishim mbajtur nė heshtje. Pėrsa i pėrket kujtimit tė Enver Hoxhės si babai i Sokolit, e kemi respektuar privatisht pa u trėmbur pėr 18 vjet edhe nė kohėn mė tė egėr tė revanshit, pėr tė vajtur nė datat pėrkatėse nė sy tė tė gjithėve,  jo njė apo dy ditė mė parė si pjesa tjetėr e familjes. Privatėsia nė raportin prindėror ėshtė principale pėr ne edhe nė pėrkujtimin e 100 vjetorit tė tij, gjykuar se ceremonitė publike do tė sinkronizonin tė gjitha interesat politike nė pėrēarje e tension popullor, nė pėrsėritje revanshi antidemokratik  pėr pėrfitime elektorale e kryesisht pėr tė fshehur plagėt e sotme. Ndėrkaq duke respektuar nostalgjikėt e thjeshtė, s’mund tė reshtohemi me kameleonėt e R.Alisė, hartues sė rezolutės kundėr E.Hoxhės nė 90 , sot drejtues te partisė komuniste apo PPSH tė pėrēarė midis tyre. Kundrejt faktit madhor qė E.Hoxha ishte i tė gjithė popullit e jo vetėm i komunistėve, pėrkujtimi ynė do tė jetė kolektiv nė qoftė se do tė arijmė atė  ditė qė do tė vendosi tėrė populli pėr kėtė. Pikėrisht atėhere kujtimi i E.Hoxhės nuk do tė pėrēajė mė popullin nga vetė emancipimi i pėrgjithshėm pėr ta konsideruar pjesė tė identitetit tonė kombėtar si pėr mirė ashtu dhe pėr keq.

Pyetje:  Ju injoroni rrezikun e diktaturės nga mentaliteti enverist ēka sot politika e shtron me tė madhe ?

Berisha – Rama duan tė justifikojnė diktaturėn e tyre pėrveēse dėshmojnė frikėn qė kanė edhe nga kujtimi i E.Hoxhės Nostalgjia ndaj E.Hoxhės nuk pėrbėn burim frymėzimi, as filozofi e jo mė forcė pėrveē se keqardhje nga njerėzit mė tė dobėt e tė pa mbrojtur nė kufijtė e egzistencės, teksa E.Hoxha kėto  ju a kishte siguruar. Askush nuk kėrkon mė atė sistem pėr dialektikė dhe papajtushmėri sė njohuri lirinė e vėrtetė, filluar qė nga une e Sokoli. Frika nga diktatura komuniste ėshtė farsė politike pėr tė luftuar vetėm E.Hoxhėn si simbol i komunizmit e pėr tė mbrojtur vehten nė trashėgiminė e pushtetit. Nė kushtet  e  Gėrdecit e “Fazlliēit”,   “ Gjakatari mė i madh i Europės” , siē e cilėsoi Berisha ėshtė pseudo karta mė e fortė e politikės kur duhet tė fshehė se gjakatari mė i madh dje e sot e kėsaj dite nė Shqipėri ėshtė  agjentura, domethėnė  pushteti

Pyetje: Dalim tek gangrena: ēėshtja e dosjeve. Ju keni qenė gjithmonė pėr hapjen e tyre.

Mbetem nė princip, por ēdo ditė qė shkon e ezauron si operacion nė shoė politik, duke shtuar presionin reciprok pozitė-opozitė pėr hapjen e tyre, ndėrsa ato asgjėsohen. Sado nė kompleks tė shtrohet kjo ēėshtje pėr hapjen e tė gjitha dosjeve tė shtetit me karakter represiv e genocidi, pėr personalitetet politike sot janė asgjėsuar. Ndaj nuk i bėn bėn pėrshtypje kujt se e cilėson me pseudonimin si ish egzekutues i Sigurimit tė Shtetit, madje edhe si agjent i UDB, KGB, veē fakti tė mos dalė i dokumentuar. Pas 18 vjetėsh procesi i hapjes sė dosjeve do tė mbetet njė traumė psiqike pėr popullin shqiptar pėr tu brėndaluftuar pėr informatorė e dosje  banale tė shtetit, ndėrsa “peshqit e mėdhenj” trashėgojnė nė breza tė dytė e tė tretė pushtetin. Dy vjet mė parė Gazidede mė ka thėnė nė prani tė dėshmitarėve :

Ē’rėndėsi ka  qė e demaskove Ramiz Alinė kur arin nuk e gjen dot ?

Ma thuaj ta deklaroj nė qoftė se se thua dot vetė. !

- Jo tani , ndonjeherė tjetėr, se ajo ėshtė vepėr e pėrbashkėt me kėta sot qė nė vitin ’90.

Kėshtu “peshqit e mėdhenj” tashmė mund tė dalin hapur , tė kthejnė faqen e akuzės nė librin e historisė. Pėr shėmbull tė shkojnė bashkė nė Kosovė nė 100 vjetorin e Enver Hoxhės, djali i tij Iliri me Ramiz Aline. Sė paku pėr 5 vjet pėrgjatė akuzės sonė publike, N .Hoxha e Iliri ishin “distancuar”hipokrizisht me suksesorin boshnjak tė E.Hoxhės.

Pyetje: Megjithatė nuk mund tė kalojė lehtė kjo ēėshtje  kundrejt rezolutes se Kėshillit tė Europės pėr krimet e komunizmit.

Ju mund tė vlerėsoni mė mirė se unė qė kam qėnė thjesht idealiste, ( e mashtruar madje prej ndershmėrisė time), nė se nxjerja sot  e ligjit komplementar me 55 , ligjin pėr agjitacion e prapagandė nė diktaturė, ka logjikė racionale apo ėshtė vetėm fasadė propagandistike. Ligj i cili nėnėvizon : dėnohet nga 3 deri 6 vjet heqje lirie kush mohon krimet e komunizmit. Deri mė sot nuk njoh njeri ti mohojė, madje as vetė Nexhmije Hoxha, pėrveēse i justifikon pėr legjislatura pėrkatse. Ky ligj fabrikohet nga Topalli bash nė kohėn e zjarrit mediatik pėr “Fazlliē” e nė orvajtjet pėr tė shmangur thellimin e hetimeve tė Gėrdecit.

Pyetje: Media ka rolin e saj nė kėtė drejtim cili ėshte mendimi juaj

Nė rrjedhėn e ēka thamė mė lart Fevziu rezulton “peshk i madh” sė pastruari gjurmėt si “Korani i Myzeqesė”. Pikėrisht pas kėtij demaskimi nga ana ime ėshtė bėrė mė evident nė interesat e ditės edhe mė absurd pas 18 vjetėsh, pėr tė barazuar diktaturėn vetėm me E.Hoxhės, teksa ēensuron filmin e Histori Channel me rastin e 100 vjetorit nė favor tė R.Alisė dhe N.Hoxhės. Ėshtė Fevziu qė luajti bujarisht “tė zotin e shtėpisė” shqiptare ndaj Fazlliē nė OPINION. Ky ėshtė shėmbulli tipik i tė rekrutuarit permanent qė edhe pse vetė demaskohet vepron nė delir pasi i janė spstruar gjurmėt legale tė inkriminimit. Nė kundėrshtim mė tė, Bushati tė lė pėrshtypjen se po tenton tė ēlirohet nga klani Kapo-Alia-Xhuglini, pavarėsisht nga ekspansioni mediatik i kėtij klani pėr tė pėrfaqėsuar edhe aksionet hebreje nė televizionet private. Nė se Bushati ka vendosur tė jetė i pavarur pėr tė vėrtetėn ndaj ēdo force politike e opozitar i Berishės, do tė ishte njė vlerė qė do tė lexohet nė vijimsi. Kėto janė raste jo tė parėndėsishme, por madhėshtor ėshtė fakti qė pjesėrisht media ėshtė profilizuar si pushteti i katėrt, kjo pikėrisht nė ēėshtjet shumė tė prekshme tė Gėrdecit e “Fazlliē”. Ėshte media ajo qė ju imponua sistemit tė drejtėsisė pėr tė hetuar kėto ēėshtje, pavarėsisht si do tė gjykohen  nėn presionin e kryeministrit ndaj “Silvia Contit”, siē e quajti kryeprokuroren  pėr kėnaqėsi tė tė gjithėve kur u emėrua. Ky ėshtė momenti qė sinjalizon nė mėnyrė alarmante udhėkryqin e demokracisė nė rrezik  totalitarizmi. Presioni ndaj kryeprokurores Ina Rama nė 2008 shėnon vetėm tė fundit tė radhės sė tė gjithė kryeprokurorėve tė pėrndjekur nga Berisha. Ndėrkaq qė marrėveshja e pėrbashkėt Berisha –Rama pėr tė fuqizuar me Kushtetutė kryeministrin e pėr tė dobėsuar Presidentin ishte goditje absolutisht e jashtėzakonshme dhe e pajustifikushme ndaj demokracisė.